Op het Novalis College is burgerschap geen apart vak met een cijfer op het rapport. Het zit verweven in de lessen, in de werkweken en stages, in de jaarfeesten en in hoe we dagelijks met elkaar omgaan. Als vrijeschool spreken we de hele mens aan — hoofd, hart en handen — en dat geldt ook voor burgerschap. We willen dat leerlingen de school verlaten als kritische, creatieve en betrokken mensen die weten wat ze belangrijk vinden en wat ze willen bijdragen aan de samenleving.
Omdat burgerschap overal in zit, is het niet altijd direct herkenbaar. Met deze pagina maken we zichtbaar wat leerlingen in zes jaar leren, waar dat gebeurt en hoe we volgen of het lukt.
Onze doelen sluiten aan bij de landelijke kerndoelen voor burgerschap. In gewone taal gaat het om drie dingen:
Voor elke klas van 7 tot en met 12 hebben we concreet uitgewerkt wat leerlingen aan het eind van dat jaar kennen, kunnen en begrijpen. Die leerdoelen passen bij de ontwikkelingsfase van de leerling: van de nieuwsgierige zevendeklasser die ontdekt hoe een nieuwe gemeenschap werkt, tot de jongvolwassene in klas 12 die zich afvraagt wat hij of zij wil bijdragen aan de wereld.
Stagelijn — drie jaar de samenleving in. In klas 9, 10 en 11 vwo gaan alle leerlingen telkens twee weken op stage: eerst in een winkel, dan in de zorg, daarna in een bedrijf. Zo ontmoeten ze de economische werkelijkheid, kwetsbaarheid en medemenselijkheid, en de wereld van industrie en duurzaamheid. Na iedere stage kijken leerlingen terug: inhoudelijk in de lessen economie en persoonlijk in het mentoruur. Vanaf klas 10 presenteren zij hun ervaringen aan de klas en ouders van hun klas. Die driedubbele reflectie maakt van een stage méér dan werkervaring.
De Awarenessweek in klas 8. Een week over pesten, liefde en seksualiteit, seksuele diversiteit en sociale media, met een theatervoorstelling, nagesprekken en voorlichting van onder meer COC en GGD. Gesprekken met de wijkagent en bijvoorbeeld een bezoek aan een asielzoekerscentrum verruimen de blik op de maatschappij van vandaag. Niet alleen kennis, maar vooral gesprek: wanneer kijk ik toe, wanneer kom ik voor een ander op?
De Blauwe Bloem — inclusie als dagelijkse praktijk. Onze integratieklas voor jongeren met een verstandelijke beperking hoort bij de school. Elke Blauwe Bloem-leerling heeft een persoonlijk maatje en er zijn wekelijkse integratielessen. Leerlingen praten niet alleen over wederzijdse acceptatie, ze leven het.
Jaarfeesten en de WOW-dag. De vier jaarfeesten geven ritme aan het schooljaar en maken de school tot een gemeenschap. Op de WOW-dag (Waldorf One World) zetten alle leerlingen zich in voor vrijescholen elders in de wereld.
Het eindwerkstuk. In de bovenbouw kiest elke leerling zelf een maatschappelijk vraagstuk, onderzoekt dit en neemt een onderbouwd standpunt in. Het werkstuk wordt gepresenteerd aan een publiek van leeftijdsgenoten, docenten en ouders. Opvallend vaak gaan de onderwerpen over duurzaamheid, zorg, ethiek of de geschiedenis van vervolging en verzet.
De biografieperiode. In de examenklas kijken leerlingen terug op hun eigen levensgeschiedenis en verbinden die met bredere vragen: wie ben ik, hoe ben ik zo geworden, en welke rol wil ik in de samenleving spelen?
De leerlingenraad. Leerlingen denken mee over de school en brengen signalen over sfeer en leefbaarheid in. Zo oefenen ze democratisch handelen in de praktijk.
Klas | Jaarthema | Waar burgerschap zichtbaar wordt |
7 | Ontdekken en verwonderen | Werkweek natuur, kennismaking met de schoolgemeenschap, ontmoetingen met De Blauwe Bloem |
8 | Structuur, grenzen en het eerste oordeel | Awarenessweek over pesten, liefde & seksualiteit, diversiteit en sociale media; maatjes bij De Blauwe Bloem |
9 | Tegenstellingen en de buitenwereld | Winkelstage (2 weken), werkweek geologie, reflectie in economie en het mentoruur |
10 | Denken, verbanden leggen en medemenselijkheid | Zorg- of bedrijfsstage (2 weken), activiteitenweek/ landmeetkamp, reflectie in economie en het mentoruur |
11 | Zoektocht, idealen en maatschappelijke werkelijkheid | Bedrijfsstage (2 weken) in klas 11vwo, start of afronding eindwerkstuk, biografieperiode (havo) |
12 | Metamorfose, synthese en burgerzijn | Eindwerkstuk met publieke presentatie, biografieperiode (vwo) |
Burgerschap laat zich niet vangen in een cijfer. We maken daarom onderscheid tussen twee vragen. De eerste is een vraag aan de school: hebben we elke leerling het volledige programma aangeboden? Dat volgen we door regelmatig in kaart te brengen wat in welke vakken en activiteiten aan bod komt. De tweede vraag is persoonlijk: wat heeft déze leerling gedaan en geleerd? Daar past reflectie bij in plaats van beoordeling.
Die reflectie krijgt op vaste momenten een plek:
We werken eraan dat leerlingen bij het diploma een schoolverklaring ontvangen waarin staat welk burgerschapsprogramma zij hebben doorlopen — geen certificaat dat suggereert dat burgerschap ‘behaald’ is, maar een beschrijving van zes jaar samenleven, bijdragen en reflecteren.
De volledige leerdoelen per klas en het vakwerkplan burgerschap zijn op te vragen bij de schoolleiding. Heeft u vragen over burgerschap op het Novalis College, neem dan gerust contact op met de mentor van uw kind.
Sterrenlaan 16
5631 KA Eindhoven
Copyright 2023 Novalis College | Website door Graphik